Ο Christopher Nolan επέστρεψε τρία χρόνια μετά το Oppenheimer, με την πιο φιλόδοξη ταινία του μέχρι στιγμής. Η Οδύσσεια του μεγάλου σκηνοθέτη είναι ένα κινηματογραφικό υπερθέαμα που μας δίνει την οπτική του πάνω σε μία από τις σημαντικότερες ιστορίες που έχουν γραφτεί ποτέ.
Ο Nolan βασιζόμενος στους θεμέλιους λίθους του μύθου σε μεγάλο βαθμό, αλλά όχι απόλυτα, έφτιαξε ένα ανθρώπινο, συναισθηματικό και βαθιά αντιπολεμικό έργο και μια μεγάλη, σε όλους τους τομείς, ταινία.
Φυσικά, δεν λείπουν μερικές ενστάσεις, σχόλια και κάποια σημεία που ξένισαν, όπως είναι λογικό να συμβεί με έναν τόσο διαχρονικό και εμβληματικό μύθο που δέχεται ένα Χολιγουντιανό adaptation.
Γι’ αυτό πάμε να σχολιάσουμε εκτενώς την Οδύσσεια του Nolan, για την οποία τόσα και τόσα έχουν γραφτεί.
Πριν ξεκινήσω την κριτική θα ήθελα να επισημάνω τον τρόπο με τον οποίο εγώ προετοιμάστηκα για την ταινία πριν την προβολή. Για να μην τα ξαναγράφω, παραθέτω τη χθεσινή δημοσίευση στη facebook σελίδα του Manwe Stories.
“Έφτασε η ώρα για την Οδύσσεια του Nolan…”.
Όπως σκεφτόμουν πριν την προβολή αυτή είναι η ματιά του σκηνοθέτη πάνω στην Οδύσσεια του Ομήρου και όχι μία αυτή καθαυτή μεταφορά του μύθου. Ο μύθος είναι εκεί, αλλά η ταινία θυμίζει περισσότερο μια εσωτερική, φιλοσοφική ματιά πάνω σε αυτόν, παρά ένα επικό μυθολογικό ταξίδι. Για να μην παρεξηγηθώ, δεν λείπει το επικό στοιχείο από την ταινία, όμως Nolan δίνει μεγάλη έμφαση στην πνευματικότητα. Οι θεοί υπάρχουν και είναι απειλητικοί ακόμα κι αν η μοναδική τους εμφάνιση περιορίζεται σε αυτή της θεάς Αθηνάς της Zendaya (ελάχιστες στιγμές είναι η αλήθεια). Ο “νόστος” είναι μέρος της ταινίας και ο κύριος άξονάς της φυσικά, όμως ο σκηνοθέτης φτιάχνει μια παλέτα εικόνων, σκέψεων και καταστάσεων που ενέχει αρκετά στοιχεία από τα τραγικά επακόλουθα του Τρωικού Πολέμου, θυμίζοντας έργα των μεγάλων τραγικών.
Η ταινία ξεκινάει αργά, αλλά σύντομα αποκτά έναν πολύ γρήγορο ρυθμό, παρά την σχεδόν τρίωρη διάρκειά της. Κάθε λεπτομέρειά της θυμίζει τον δημιουργό της. Η Οδύσσεια είναι μια πραγματική ταινία του Nolan, ο οποίος χρησιμοποιεί μη γραμμική αφήγηση, ως συνήθως, παίρνοντας κάποιες δημιουργικές ελευθερίες. Ακόμα κι αν αυτό είναι απαραίτητο σε μια μεταφορά στον κινηματογράφο, θεωρώ πως υπήρχαν σημαντικά κομμάτια του μύθου που παραλείφθηκαν, ενώ η φαντασμαγορική κατά τ’ άλλα παρουσίαση του Πολύφημου, με άφησε περισσότερο προβληματισμένο παρά εντυπωσιασμένο. Νομίζω πως έλειπαν ένα δυο στοιχεία που καθιστούν το συγκεκριμένο σημείο ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της Οδύσσειας και της ιστορίας του πολυμήχανου Οδυσσέα.
Εν αντιθέσει, συνταρακτικές ήταν οι σκηνές με την Κίρκη της Samantha Morton. Ανατριχιαστική ερμηνεία, στήσιμο, τα πάντα, σε μια πραγματική horror στιγμή. Διεκπεραιωτές οι σκηνές με τους Λαιστρυγόνες, την Σκύλλα και τη Χάρυβδη, ενώ προσωπικά λάτρεψα την σκηνοθεσία στο σημείο των Σειρήνων. Η Charlize Theron ήταν εκθαμβωτική ως Καλυψώ, χωρίς αναμενόμενα να έχει μεγάλο screen time.
Η Lupita Nyong’o εμφανίζεται ως Ελένη και Κλυταιμνήστρα το πολύ πέντε λεπτά συνολικά. Το αναφέρω γιατί νομίζω πως αδίκως ασχοληθήκαμε τόσο πολύ με τις πολύ άστοχες (έως και προσβλητικές) δηλώσεις της ηθοποιού. Όλοι έχουν κακές στιγμές και αυτή ήταν μία δική της και αναφέρομαι στις δηλώσεις περισσότερο και όχι στην ταινία, καθώς πόσο μπορεί να κριθεί από τα πέντε αυτά λεπτά; Εν αντιθέσει, Ο Elliot Page, που στο Manwe Stories είχαμε αναφέρει εδώ και καιρό πως δεν θα παίξει τον Αχιλλέα αλλά τον Σίνωνα, ταίριαξε μια χαρά στον ρόλο, που και αυτός ήταν πολύ μικρός.
Εκεί που η Οδύσσεια του Nolan βρίσκει την πραγματική δυναμική της, είναι στην τρίτη πράξη της. Η επιστροφή του Οδυσσέα στην Ιθάκη είναι συγκινητική, μαεστρικά δοσμένη και καθηλωτική. Ο Matt Damon, αν και δεν το περίμενα, στέκεται εξαιρετικά στον ρόλο και μας δίνει έναν πληγωμένο, αλλά αποφασισμένο Οδυσσέα, ενώ αν έχετε κατοικίδια, θα λυγίσετε με τον Άργο. Προειδοποίησα.
Όλη η ταινία, όπως είναι λογικό είναι βασισμένη πάνω του και ο Damon παίρνει εξαιρετικό βαθμό σε αυτήν. Ο Tom Holland, επίσης, ήταν καλός, όπως και η Hathaway και ο Pattinson (το περίμενα και από τους δύο, καθώς ήταν από τα πιο δυνατά cast της ταινίας) δίνοντας μια προβλεπόμενη αλλά καλά δουλεμένη τριάδα, Τηλέμαχου. Πηνελόπης και Αντίνοου. Η μεγαλύτερη έκπληξή μου ήταν ο John Leguizamo στον ρόλο του Εύμαιου. Απίστευτα συγκινητικός, κέρδισε κάθε σκηνή που εμφανιζόταν.
Η τρίτη πράξη τελειώνει όπως το περιμέναμε. Το μόνο που με χάλασε σε αυτήν ήταν η αρκετά “Χολυγουντιανή” τελευταία μάχη. Ήθελα ίσως κάτι πιο κλασικό εκεί και όχι τόσο παρμένο από ταινία δράσης. Ο Nolan, ταυτόχρονα όμως, καταφέρνει να δώσει τέλος και σε μια υποβόσκουσα θεματική σε όλη την ταινία. Σχεδόν σε όλο το φιλμ ακούμε για τους Λαούς της Θάλασσας που θα έρχονταν και μαζί τους θα τελείωνε η λαμπρή εποχή των ανακτόρων και των βασιλέων. Αυτή είναι μια πραγματική ιστορική εκδοχή για την Κατάρρευση των Πολιτισμών της Εποχής του Χαλκού, όμως ο Nolan παρόλο που αφήνει την απειλή να υπάρχει συνεχώς μέσα από τα λόγια των πρωταγωνιστών, στο τέλος φτάνει σε ένα πιο φιλοσοφικό συμπέρασμα, άμεσα συνυφασμένο με την έννοια της ύβρεως κατά τη διάρκεια του Τρωικού Πολέμου. Έξυπνο!
Νομίζω πως είναι περιττό να σχολιάσω το τεχνικό κομμάτι σε μια ταινία του Nolan. Φωτογραφία, σκηνοθεσία, πρακτικά εφέ, όλα άριστα. Θαυμάζω την προσπάθεια που δόθηκε στα πρακτικά εφέ και στα μάτια μου ήταν σα να βλέπω 0, ολογράφως ΜΗΔΕΝ CGI. Μπράβο, αν και ο μεγάλος σκηνοθέτης δεν το χρειάζεται. Θα σχολιάσω και κάτι που με είχε ξενίσει από τα trailer. Οι πανοπλίες είναι αναχρονιστικές, δεν χρειάζεται και μεγάλη σκέψη σε αυτό. Βέβαια, κατάλαβα την οπτική του σκηνοθέτη, οποίος συμβολικά έβαλε λευκές πανοπλίες στους Τρώες και παρουσίασε τον Αγαμέμνονα με μία Vadερική υπόσταση. Συμβολισμός, αλλά και πάλι δεν μπορούσα παρά να μην σκέφτομαι την ατάκα “I find your lack of faith disturbing, Admiral” στο μυαλό μου κάθε φορά που έβλεπα τον πλήρως οπλισμένο βασιλιά των Αχαιών.
Το μόνο που με στενοχωρεί είναι πως είδα την ταινία σε θερινό σινεμά. Πέρασα εξαιρετικά, δεν κλαίγομαι, αλλά θεωρώ πως είναι κομμένη και ραμμένη για IMAX οθόνη.
Αυτά.
Γενική Βαθμολογία
